بالاترین: دموکراسی یا پوپولیسم؟

8 اکتبر 2009 در 02:09 · دسته‌بندی شده در جامعه ·برچسب‌ها پوپولیسم, بالاترین, دموکراسی

این روزها مقالات زیادی در وب‌لاگ‌ها در مورد «بالاترین» نوشته می‌شود و پیشنهادهای مختلفی توسط کاربران «بالاترین» برای اداره‌ی بهتر آن ارائه می‌شود. «بالاترین» نقش بسیار مهم و مثبتی در سال‌های اخیر، به‌خصوص در ماهای گذشته و اوج‌گیری جنبش مردم ایران برای آزادی و دموکراسی، داشته است. «بالاترین» نیز مانند «جنبش مردم ایران»، و هر نهاد دموکراتیک دیگر، در سرزمین «دیکتاتوری» و «دیکتاتوری‌زده» دشمنانی دارد. این دشمنی دو چهره دارد یکی در اردوگاه دیکتاتورها و دشمنان آزادی و دیگری در قلب و روح و فرهنگ مدافعانش، مدافعانی که در فرهنگ دیکتاتوری و با افق دیدن محدود نطام‌ دیکتاتوری رشد پیدا کرده‌اند.
«بالاترین» بر «رای» شهروندانش استوار است. مکانیزم درونی آن احترام به دموکراسی و ابراز عقاید است. اما «دموکراسی» به سادگی به «پوپولیسم» و «دیکتاتوری عوامانه» کشیده می‌شود. اصولا تفاوت بنیادی بین «دموکراسی» و «پوپولیسم» در ابراز وجود و بروز «اکثریت» نیست. اکثریت‌گرایی فصل مشترک بین «دموکراسی» و «پوپولیسم» است عاملی که این دو را از هم جدا می‌کند نحوی برخوردشان با «حقوق اقلیت» است. نظام‌های پوپولیستی مورد حمایت اکثریت افراد جامعه هستند مانند «آلمان هیتلری» یا «جمهوری اسلامی»، سال‌های اولیه، که اکثریت مردم از آن‌ها حمایت می‌کردند. از این حیث تفاوتی با نظام‌های دموکراتیک ندارند؛ مسئله‌ى پایمال کردن حقوق اقلیت مردم است که این نظام‌ها را از نظام‌های مردم‌سالار و دموکراتیک جدا می‌کند.
مردم ایران بیش از صد سال است که برای استقرار دموکراسی مبارزه می‌کنند اما همیشه نخست به صورت توده‌وار و پوپولیستی دیکتاتوری‌ها موجود را ساقط کرده‌اند و سپس بعد از مدتی آن دیکتاتوری‌ها حمایت مردمی را از دست داده‌اند و تبدیل به حاکمیت گروه اقلیت براکثریت جامعه شده‌اند و بعد در خیزش بعدی دوباره همین اتفاق تکرار شده است. هرچند کل این جریان به هر حال روبه جلو بوده است و امید می‌رود جنبش اخیر پایانی باشد بر دیکتاتوری اما این امیدواری به یاس می‌گراید اگر جلوی رشد پوپولیسم گرفته نشود.
«بالاترین» فواید بیشماری دارد و یکی از آن‌ها این است که مانند دماسنج عمل می‌کند و می‌شود از روی آن گرایش‌ها و جهت‌گیری‌های اجتماعی و نوع برخورد با مسائل را مشاهده کرد. خوب است دوستان بالاترینی که اطلاعات وسیعی در مورد میزان رای‌دادن‌ها و داغ شدن لینک‌ها و کلیک روی لینک‌ها دارند تحقیقی جامع در این مورد بکنند مسلما این تحقیق می‌تواند بسیار سودمند واقع شود.
از بحث اصلی دور شدم و به حاشیه رفتم. منظور من از نوشتن این پست چیزی دیگری بود. به آن چیز دیگر می‌پردازم.
«پوپولیسم» بی‌قیدی و بی‌بندوباری و آزادی نسبتا مطلق و لجام‌گسیخته‌ی «اکثریت» است و نابودی و محدودیت و لگدمال شدن «اقلیت». اما «دموکراسی» درست برعکس جلوی پایمال شدن حقوق اقلیت را می‌گیرد و اجازه‌ی نفس کشیدن و نمود و بروز به «اقلیت» را می‌دهد. (البته در دموکراسی‌های سرمایه‌مدار دیکتاتوری پول و قدرت صدای اقلیت را در بلندگوهای گوش‌خراشش خفه می‌کند. که خب این بحث دیگری است.) دموکراسی در واقع نوعی دیکتاتوری است! دیکتاتوری خرد جمعی.
«جمهوری اسلامی» را می‌توان یکی از آزادترین کشورهای جهان دانست! هیچ رئیس‌جمهوری، وزیری، شهرداری، کدخدایی، کارمند بلندپایه یا دون‌پایه‌ای، پاسبانی… در کمتر جایی از دنیا آزادتر از ایران است. به حکومت و «آقا» کار نداشته باش هر کاری می‌خواهی انجام بده. دروغ‌گوترین عضو جمهور، ریس‌جمهور می‌شود، متقلب‌ و مدرک جعل کن‌ها وزیر می‌شوند، کارمند رشوه‌گیر رئیس اداره می‌شود، بقال کم‌فروش و گران‌فروش سر سال نشده سوپرمارکت می‌زند. راننده‌ی متخلف زودتر به مقصد می‌رسد و… درست کار باش ورشکست می‌شوی، رشوه‌نگیر اخراجت نکنند به پرت‌ترین جای اداره تبعیدت می‌کنند، درست رانندگی کن همیشه به بی‌عرضه بودن و رانندگی بلند نبودن متهم شو و بوق بشنو… (دوباره که رفتی جاده خاکی برگرد سر «بالاترین»، چشم!)
خلاصه این که «دموکراسی» و «آزادی» نیاز به نگهبانی (می‌خواستم بنویسم «پاسداری» که خودم حالم از این کلمه به هم خود.) و مراقبت دارد وگرنه به پوپولیسم می‌گراید و سرانجامی جز محدودیت و دیکتاتوری ندارد. اگر روند بالاترین هم‌ این‌گونه ادامه پیدا کند که عنوان‌های جنجالی و بحث‌های دوزاری سرسبد شوند و یارکشی و چشم بسته رای مثبت و منفی دادن رواج یابد. در بهترین حالت تبدیل می‌شود به محلی برای دیدن خبرهایی که آن‌قدر داغ هستند که قبل از آمدن به بالاترین هم آن‌ها را می‌دانیم و عمل مفید بودن بالاترین به کمترین حد خود کاهش پیدا می‌کند. همان می‌شود که قبل از انقلاب برای جنبش مترقی مردم ایران برای دموکراسی اتفاق افتاد. مردم با شاه مخالف بودن نه به خاطر خوبی‌های آن نظام بلکه به دلیل بدی اساسی‌اش که همانا دیکتاتوری و خود رای‌ای بود اما چه بلایی سر آن انقلاب آمد؟ تمام خوبی‌های رژیم گذشته که نابود شد هیچ، آن بدی‌اش در ابعاد خشن‌تر و شدیدتر اعمال شد. از کجا این انحراف به‌وجود آمد؟ از آن‌جایی که پوپولیسم سوار بر جنبش شد، عکس امام رفت توی ماه و شعور ایرانیان به کف پای‌شان سقوط کرد.
من مدت کوتاهی است که با «بالاترین» آشنا شده‌ام. اساس فکری سازندگان و اداره کنندگان «بالاترین» را می‌ستایم این دوستان را نمی‌شناسم اما مسلما انسان‌های آزاداندیش و دموکراتی بودند که این سیستم را ابداع و به کار گرفته ‌اند. نمی‌توان پیشنهاد مشخصی برای رفع فعلی مشکل کنونی بدهم پیشنهاداتی که دوستانی مانند بافومه و دیگران داده‌اند پیشنهادهای خوبی به نظر می‌رسد که باید مورد بررسی جدی‌تر قرار بگیرد. فقط می‌دانم باید فکری کرد که «بالاترین» مروج پوپولیسم و توده‌گرایی نشود.
الان فکری به نظرم رسید و پیشنهاد می‌دهم امیدوارم مورد توجه قرار گیرد.
خوب است برخی از کاربران امتحان پس داده به عنوان ویراستار انتخاب بشوند و بخشی اضافه شود به عنوان «پیشنهاد ویراستاران». (چیزی شبیه پیشنهاد سرآشپز در منوی رستوران‌ها) این بخش را فقط کاربران ببینند. ویراستاران پیوندهایی که به نظرشان مفید می‌آید اما به هر دلیل دیده نشده است و داغ نمی‌شود را در این قسمت به کاربران معرفی کنند و پیشنهاد بدهند. البته باز این کاربران هستند که به آن پیوندها امتیاز می‌دهند یا نمی‌دهند. دستورالعملی برای ویراستاران آماده شود که طبق آن دستورالعمل لینک‌هایی را در بخش «پیشنهاد ویراستاران» اضافه می‌کنند. هر پیشنهادی اگر داغ شد از صفحه‌ی پیشنهادات حذف می‌شود. اگر داغ هم نشد بعد از مدتی، مثلا چند روز، حذف می‌شود. «ویراستاران» باید خوب انتخاب شوند و اگر بیشتر از سه خطا کردند اختیارات ویراستاری از آن‌ها گرفته شود.
من از این که عضو «بالاترین» شده‌ام بسیار خوش‌حال هستم و عملکرد این سایت را بسیار مفید می‌دانم. امیدوارم برخورد با متخلفان افزایش پیدا کند و تشویق قانون‌مداران نیز هم‌چنین تا روزبه‌روز کاربران مترقی و آزاداندیش و پای‌بند به اصولا دموکراتیک افزایش پیدا کنند و کاربران خاطی یا اصلاح شوند یا رفته رفته تحلیل روند و جای دیگری را برای خراب کاری انتخاب کنند. «آزادی» و «خرد» تفکیک ناپذیرند یکی بدون دیگری وجود ندارد یا هر دو هستند یا هیچ‌کدام نیستند. هر دو را بخواهیم و انسانی زندگی کنیم «آزاد» و «خردمند».

سایر مطالب مرتبط در بلوا
نفی خشونت و گفت‌وگویی دوستانه با دوستان بالاترین
از گل سرخ نخواهیم بوی بنفشه بدهد.

پیوند به بیرون
بالاترین وب‌لاگ
مدیران بالاترین! مگر بالاترین متعلق به کاربرانش نیست؟ پس لطفاً بخوانید.
طرحی نو دراندازید، بالاترینی‌های عزيز!
بالاترین پولی بشود یا نشود؟

ارسال به: ::::::::::::::::::::::

پیوند پایدار